Vaatwasser vs met de hand afwassen: wat kost meer energie?

Het is een discussie die in veel huishoudens terugkeert: is het nu zuiniger om de vaatwasser te gebruiken, of kost afwassen met de hand juist minder energie? Het antwoord is minder vanzelfsprekend dan je misschien denkt, en hangt sterk af van hoe je beide methodes gebruikt.

Wat verbruikt een vaatwasser?

Een moderne, energiezuinige vaatwasser (energielabel A) verbruikt gemiddeld tussen de 0,7 en 1,0 kWh per volle beurt, en zo veel als 9 tot 12 liter water. Bij een tarief van ongeveer 0,27 euro per kWh kost een vaatwasbeurt dus ongeveer 0,20 tot 0,27 euro aan stroom, plus de kosten voor water.

Wat kost afwassen met de hand?

Bij handmatig afwassen zit de grootste kostenpost niet in elektriciteit, maar in warm water. Een kraan die op volle kracht warm water levert, verbruikt al snel 6 tot 9 liter water per minuut. Was je gedurende 10 tot 15 minuten af met doorlopend warm water, dan kun je zo op 60 tot 130 liter water uitkomen, aanzienlijk meer dan de vaatwasser gebruikt voor een volle lading.

De vergelijking bij een volle lading

Bij een volledig gevulde vaatwasser is deze in de meeste gevallen zowel water- als energiezuiniger dan met de hand afwassen, zeker als je bij het afwassen de kraan lang laat lopen. Het omslagpunt ligt vooral bij hoe efficient je met de hand afwast: door de kraan tussendoor dicht te draaien en een afwasbak te gebruiken in plaats van doorlopend stromend water, kun je het verschil flink verkleinen.

Wanneer is met de hand afwassen wel zuiniger?

Bij een klein aantal vieze items, zoals na het koken voor een of twee personen, is met de hand afwassen met een afwasbak vaak zuiniger dan de vaatwasser aanzetten voor een half lege lading. De vaatwasser wint zijn voordeel pas echt terug bij een volle lading.

Praktische tips

Wacht op een volle lading

Zet de vaatwasser pas aan als deze echt vol zit. Dit is de belangrijkste factor in de energiebalans.

Gebruik het eco-programma

Het eco-programma van de vaatwasser wast op een lagere temperatuur en duurt langer, maar bespaart aanzienlijk op energie in vergelijking met een normaal of intensief programma.

Was met de hand slim af

Gebruik een afwasbak in plaats van doorlopend stromend water, en zet de kraan tussendoor dicht. Dit maakt handmatig afwassen een stuk zuiniger.

Conclusie

Voor een volle lading is de vaatwasser in de meeste gevallen de zuinigere keuze, zowel qua energie als water. Voor een klein aantal items is slim afwassen met de hand vaak voordeliger. De grootste besparing zit hem niet zozeer in de keuze tussen beide methodes, maar in hoe efficient je ze allebei gebruikt.

Het is altijd een goede stap om je energieverbruik en energiecontract goed op elkaar af te stemmen. Gebruik de vergelijktool op energieaanbiedingenvergelijken.nl om te checken of je nog wel het beste tarief hebt voor 2027.